با اينكه هر آينه شما را رسولى از خود شما آمد كه ضرر و هلاك شما بر او گران است و او حريص است بر هدايت شما و به مؤمنين رؤف و رحيم است ( 128 ) . پس اگر اعراض كردند بگو خدا مرا بس است ، معبودى نيست جز او من بر او توكل مىكنم و او پروردگار عرش بزرگ است ( 129 ) . بيان آيات آيات سوره برائت با اين چند آيه ختم مىشود ، و اين آيات حال مؤمنين و منافقين در موقع نزول سوره قرآنى را بيان مىكند ، و بدين وسيله نشانه ديگرى از نشانه هاى نفاق را شرح مىدهد كه با آن مؤمن از منافق تشخيص داده مىشود ، و آن اين است كه در موقع نزول قرآن به يكديگر مىگويند : اين آيه ايمان كدامتان را زياد كرد ؟ و يا به يكديگر نگاه مىكنند و مىگويند مبادا كسى شما را ببيند . و در آخر رسول گرامى خود را به وصفى توصيف مىكند كه دلهاى مؤمنين به وى متمايل شود ، و او را دستور مىدهد ، به اينكه اگر مردم از او روى گردانيدند بر خدا توكل جويد . * ( « وَإِذا ما أُنْزِلَتْ سُورَةٌ فَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ أَيُّكُمْ زادَتْه هذِه إِيماناً ) * . . . * ( وَهُمْ كافِرُونَ » ) * از طرز سؤال * ( « هَلْ يَراكُمْ مِنْ أَحَدٍ » ) * برمىآيد كه گوينده و پرسش كننده آن دلش خالى از شك و ترديد نبوده ، زيرا طبع چنين سؤالى خود گواه است بر اينكه صاحب آن در دل خود اثرى از نزول قرآن احساس نكرده ، و چون مىپندارد كه دل سايرين مانند دل او است ، لذا جستجو مىكند كسى را كه دلش از نزول قرآن متاثر شده پيدا كند ، به عبارت ديگر ، او خيال مىكند كه پيغمبر اكرم دعويدار اين است كه قرآن در تمامى دلها اثر مىگذارد و همه را اصلاح مىكند ، چه اينكه مستعد و آماده اصلاح باشد يا نباشد ، و چون خود را مىبيند كه هر چه سوره جديد نازل مىشود در دلش اثرى از خشوع در برابر خدا و ميل به حق نمىگذارد ، ترديدش زيادتر مىشود ، تا آنجا كه ناگزير مىشود از سايرين كه در موقع نزول حاضر بوده‌اند بپرسد ، نكند ايشان نيز مثل خودش باشند ، كه اگر مثل اويند در نفاقش استوارتر باشد . و كوتاه سخن ، نحوه سؤال گواه است بر اينكه سائل دلش خالى از نفاق نيست ، زيرا خود خداى تعالى در دو آيه مورد بحث وضع دلها را روشن نموده ، ميان دل مؤمنين و دل بيماردلان فرق گذاشته و فرموده : * ( « فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا » ) * آنهايى كه ايمان آوردند ، و دلهايشان خالى از نفاق و برى از مرض است و نسبت به دين خود يقين دارند - البته اين وصف آخرى از قرينه مقابله استفاده مىشود - در نتيجه از شنيدن سوره اى كه نازل مىشود ايمانشان زياد